
Betaalbaarheid energiehub met congestieverzachter voor gebiedsontwikkeling in Utrecht
Gemeente Utrecht wil gebiedsontwikkeling realiseren ondanks netcongestie door inzet van een congestieverzachter. We hebben een indicatieve business case berekening gemaakt om aan te tonen onder welke voorwaarden deze oplossing financieel haalbaar is voor gebruikers en welke bijdragen vanuit netbeheerder en gemeente hiervoor nodig zijn.
Situatie
Gemeente Utrecht heeft plannen voor twee nieuwe gebiedsontwikkelingen in de stad: het Beurskwartier en Papendorp. Door netcongestie was echter geen transportcapaciteit beschikbaar voor nieuwe aansluitingen voor grootverbruik binnen deze gebieden. Daarom onderzoekt de gemeente samen met Stedin de inzet van een congestieverzachter, waarbij een flexibele gasgenerator op piekmomenten capaciteit vrijmaakt. Deze capaciteit wordt via een energiehub verdeeld over de verschillende gebruikers in de gebieden.
De grote vraag van de gemeente: Kunnen we met een energiehub en congestieverzachter een oplossing bieden voor netcongestie, waardoor de gebiedsontwikkeling Beurskwartier en Papendorp door kunnen gaan?
Opdracht
ROCC is gevraagd door de gemeente Utrecht om een financieel model te bouwen voor de business case van de energiehubs, waarin alle kosten van het realiseren en exploiteren van de hub én de kosten van de congestieverzachter helder vastliggen.
De gemeente had een model nodig dat:
-
Een duidelijk beeld geeft van de kosten en opbrengsten van een energiehub met congestieverzachter voor de eindgebruikers;
-
Aanpasbaar is naar andere energiehubs of andere oplossingen;
-
Verschillende mogelijkheden heeft tot verdeling en financiering van de investeringen;
-
Bovenal zeer duidelijk te volgen en uitlegbaar is; en
-
De verschillende mogelijkheden doorrekent voor de vergoeding die Stedin betaalt voor de congestieverzachter.
Actie
Op basis van een prognose van het benodigde vermogen van de energiehub en geleverde informatie van de gemeente hebben we een financieel model opgesteld. Vervolgens hebben we daarin een aanpasbaar verdeelmodel voor de investeringskosten van de gasgenerator en een winst-en-verliesrekening voor de energiehub uitgewerkt. Hierin zijn verschillende mogelijkheden meegenomen om als gemeente zelf bij te dragen aan de investering. De resulterende kosten zijn vergeleken met de afzonderlijke kosten die de partijen bij een firm ATO (kosten van een individuele aansluiting) zouden moeten betalen, zodat de gemeente en de toekomstige afnemers duidelijk zien wat de meer- of minderkosten zijn van de oplossing via de energiehub.
Een belangrijk onderdeel van het traject was het ondersteunen van de gemeente bij de bieding voor de congestieverzachter richting Stedin. Hierbij werden de verschillende biedingsmogelijkheden met elkaar vergeleken, zodat de gemeente zelf een biedingsstrategie kan kiezen. Daarnaast is de gemeente aangeraden om, vanuit maatschappelijk oogpunt, vooral te mikken op een transparante en eerlijke afspraak.
Resultaat
Het financieel model is conform wensen opgesteld en de business case is, gegeven de gemaakte keuzes, financieel sluitend. De gemeente heeft een helder overzicht gekregen van de kosten en baten van beide energiehubs, een aanpasbare verdeling van de investeringskosten en een onderbouwd bod om de afspraken met Stedin verder vorm te geven. Daarmee kan, ondanks netcongestie, de gebiedsontwikkeling Beurskwartier en Papendorp alsnog worden gerealiseerd.
"
ROCC heeft ons geholpen bij een complexe vraag: hoe maak je energiehubs, ondersteund door een congestieverzachter, financieel haalbaar? Dankzij hun kennis en ervaring konden we in korte tijd grote stappen zetten. De samenwerking voelde als een gezamenlijk traject waarin we open konden sparren en continu konden bijsturen. Het opgeleverde model geeft ons niet alleen inzicht in de businesscase, maar helpt ons ook om de volgende stap te zetten richting het energiesysteem van de toekomst.

Edwin Dalenoord
Gemeente Utrecht